Dagelijks online, tweewekelijks op donderdag in de oneven weken op je deurmat in IJsselmuiden e.o.

UPLOAD HIER
uw eigen nieuws
op onze nieuwssite!
<< Ga terug

Boek en expositie over Indonesische eilandjes IJsselmuiden en Geelmuiden

Boek en expositie over Indonesische eilandjes IJsselmuiden en Geelmuiden

(door Bas Wilberink)

IJSSELMUIDEN/GENEMUIDEN - “Als je iets wil leren, kun je er het beste een boek over schrijven.” En zo geschiedde. Bij toeval ontdekte Gert-Jan Westhoff het bestaan van Klein en Groot Geelmuiden in de Noord-Molukken. Hij was benieuwd wie en wanneer deze Indonesische eilandjes de vroegere naam van Genemuiden had gegeven. En hoe komt het dat deze namen tegenwoordig nog steeds worden gebruikt? De Genemuidenaar ging op onderzoek uit.

Drie jaar lang werkte hij aan zijn boek ‘Heimwee-eilanden, Geelmuiden, Hasselt, Hattem en IJsselmuiden in de Noord-Molukken’. Tot zijn grote verbazing ontdekte hij dat Klein en Groot Geelmuiden niet de enige eilandjes in deze omgeving waren met Nederlandse plaatsnamen. Vanaf het bewoonde Klein Geelmuiden, dat in 2011 een kleine 400 bewoners, 82 gezinnen en 67 woningen telde, is met het blote oog eiland Hasselt te zien. Daaromheen liggen ook nog IJsselmuiden en Hattem en iets verder naar boven onder andere Kampen, Zwolle, Urk en Deventer. Maar van alle Nederlandse namen zijn alleen Geelmuiden, Hasselt, Hattem en IJsselmuiden in gebruik gebleven. Hoewel de bewoners zelf de inlandse namen gebruiken (Groot Geelmuiden: Pulau Woka, Klein Geelmuiden: Pulau Ganona en Hasselt: Pulau Djoronga).

Om de oorsprong van de naamgeving te achterhalen, moest Westhoff een paar eeuwen terug in de tijd. Te beginnen met Ferdinand Magelhaes in 1520. “Hij en de mannen van zijn vloot waren toen de eersten die de wereld over voeren”, legt Westhoff uit. “Een grote stap voor de mensheid, qua inspanning en betekenis te vergelijken met de eerste landing op de maan. Magelhaes bezocht daar eilanden in de buurt van de ‘Overijsselse eilandjes’, voor kruidnagel. Zij waren de eerste Europeanen in de Noord-Molukken.”

Westhoff stuitte tijdens zijn zoektocht ook op grote Nederlandse namen uit de koloniale geschiedenis, die het eilandengebied ooit hadden bezocht. Pieter Both, Jan Pieterszoon Coen, Joris van Spilbergen en zelfs Abel Tasman, de ontdekker van Australië, Tasmanië en Nieuw-Zeeland. Maar geen van allen waren verantwoordelijk voor de Nederlandse naamgeving. Ook bleek er geen directe link met VOC-schepen Geelmuiden, Hasselt, Zwartsluis en Kampen, die destijds voeren in de buurt van de eilandjes. Komen we uiteindelijk bij ‘de kaart van Pieter Stippert’ uit 1681.

“Hij verkende in 1681 eiland Halmahera en bracht dit in kaart”, legt Westhoff uit. “Hij gaf daarnaast ook alle kleine eilandjes een naam. Kennelijk had hij iets met de Zuiderzee en gaf daarom de onbewoonde eilandjes die nog geen naam hadden een Nederlandse naam.”

Vervolgens wilde Westhoff nog weten waarom vier eilandjes anno 2017 nog steeds deze naam dragen en andere juist niet. Het antwoord lag bij de inlijving rond 1850 van Nieuw Guinea bij Nederland. “Zendelingen, wetenschappers en antropologen reisden in de tijd af naar deze kolonie. Op hun weg bezochten zij Geelmuiden, Hasselt, Hattem en IJsselmuiden en legden deze namen vast in hun reisverslagen. Waarmee de namen bewaard bleven.”

Hiermee kon Westhoff zijn ‘zwerftocht’ afronden, hoewel hij nog hoopt in contact te komen met bewoners van deze internetloze eilandjes. Met zijn boek ging hij vervolgens naar de Vrienden van Oud Genemuiden, die meteen enthousiast waren over het idee van een expositie in het Historisch Centrum Genemuiden. Vier vrijwilligers werkten samen met Westhoff een jaar aan de realisatie. Met behulp van kaarten, foto’s en tekst wordt de geschiedenis van de eilandjes getoond. De presentatie van het boek en de opening van de expo gebeurt vrijdag 15 september door de bekende zeezeiler Henk de Velde. De expo is vervolgens te bezichtigen vanaf 16 september (Genemusiment) tot en met zaterdag 23 december. Voor de kinderen is er een soort ganzenbordspel waarmee over de wereldzeeën koers gezet kan worden naar deze verre oorden.

Het boek is te verkrijgen in het HCG en bij de lokale boekhandel, ook in Hasselt.



Op de hoogte blijven van het laatste nieuws? Like ons ook op Facebook!

Ontworpen door BCO Reclameburo